Kinematic evidence for cordierite porphyroblast growth in a contact aureole during progressive deformation; Shah-Kuh granitoid, NE Lut Block, Iran

Document Type : Research Paper


1 Department of Geology, Faculty of Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

2 Department of Geology, University College of Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran

3 Kharazmi University



The Shah-Kuh granitoid has intruded in the Triassic–Jurassic, pelitic and psammitic low-grade metamorphic rocks of the NE Lut
Block, in Central Iran. Cordierite porphyroblasts are common in the southern pelitic sediments, but are rare in the northern psammitic
rocks, in the contact aureole. Deformation fabrics in the contact aureole are well-preserved within the cordierite porphyroblasts. The
relation of the cordierite porphyroblasts and deformation fabrics indicate that the time of growth has started and is synchronous with
the first deformation phase and ends after the second deformation stage. The porphyroblasts are also generated in syn-intrusion ductile
shear zones existing in the contact aureole and continue inside the Shah-Kuh granitoid. Shear zones in the contact aureole contain
deformed cordierite porphyroblasts, with microstructures indicating clear shear sense. Structural analysis of various metamorphic rocks
in the contact aureole of the Shah-kuh granitoid indicates a first stage, which is tight to the isoclinal folds, with well-developed axialplane
foliation, and a second stage of crenulation cleavage. Sequential growth of cordierite porphyroblasts preserved fabric from
various stages of a progressive deformation in the granite contact aureole. It is concluded that the Shah-Kuh granitoid has intrusions
synchronous with progressive deformation, cordierite porphyroblasts growth, and shear zone development in the contact aureole of the


Article Title [Persian]

شواهد جنبشی رشد پورفیروبلاست کردیریت در هاله دگرگونی در طول دگرریختی پیوسته، گرانیتویید شاه کوه، شمال خاور بلوک

Authors [Persian]

  • محمد محجل 1
  • عبدالعزیز عضدی 2
  • داریوش اسماعیلی 2
  • محمدولی ولی زاده 2
2 کارشناسی ارشد
Abstract [Persian]

گرانیتوئید شاه‌کوه در سنگ‌های پلیتی و پسامیتی با درجه دگرگونی کم و سن تریاس-ژوراسیک در شمال خاور بلوک لوت در ایران مرکزی نفوذ کرده است. پورفیروبلاست‌های کردیریت در مجموعه پلیتی جنوبی نسبت به سنگ‌های پسامیتی شمالی موجود در هاله دگرگونی بیشتر رشد کرده‌اند. فابریک دگرریختی در هاله دگرگونی در پورفیروبلاست‌های کردیریت بخوبی حفظ شده‌اند. رابطه پورفیروبلاست‌های کردیریت و فابریک دگرشکلی مشخص می‌کند که زمان رشد پورفیروبلاست همزمان با اولین مرحله دگرشکلی شروع شده و تا بعد از مرحله دوم دگرشکلی دوام یافت. همچنین پورفیروبلاست‌های کردیریت همزمان با فعال شدن پهنه‌های برشی شکل پذیردر هاله دگرگونی و امتداد یافته در درون گرانیتوئید در داخل پهنه‌های برشی رشد یافتند. پهنه‌های برشی دارای پورفیروبلاست‌های کردیریت هستند که با ریزساختارهای ثبت شده نوع برش راست‌بر را در پهنه‌های برشی امتدادلغزمشخص می‌کنند. بررسی ساختاری سنگ‌های گوناگون دگرگون در هاله گرانیتوئید شاه‌کوه وجود چین‌های بسته تا یال موازی را با برگوارگی سطح محوری خوب گسترش یافته و برگوارگی کنکره‌ای نسل دوم مشخص می‌کنند. رشد تدریجی پورفیروبلاست‌های کردیریت فابریک مراحل دگرشکلی در هاله دگرگونی را در خود حفظ کرده‌اند. نتیجه گیری می‌شود که گرانیتوئید شاه‌کوه همزمان با یک دگرشکلی پیشرونده، رشد پورفیروبلست‌های کردیریت و فعالیت پهنه‌های برشی در سنگ‌های هاله دگرگونی نفوذ کرده است.

Keywords [Persian]

  • هاله دگرگونی
  • پورفیروبلاست کردیریت
  • دگرشکلی
  • شاه‌کوه
  • ایران
Behrouzi, A., Khan-Nazer, N., 1984. Geological map of Basiran quadrangle: 1:100000. Geological Survey of Iran,
Bell, TH., Rubenach, M.J.,1983. Sequential porphyroblast growth and crenulation cleavage development during
progressive deformation. Tectonophysics, 68: 9-15.
Berberian, M., 1973. Structural history of Lut Zone. Geological Survey of Iran. Tehran, internal report, v. 34.
Berberian, M., Soheili, M., 1973. “Structrual History of Central Lut Consolidation of the supposed Lut Block during
Early Kimmerian Orogeny”. Geological Survey of Iran. N.34, 11p.
Crawford, A.R., 1972. Iran, continental drift and plate tectonics. 24th International Geological Congress, vol. 3, 106-112.
Davoudzadeh, M., Soffel, H., Schmidt, K., 1981. On the rotation of the Central-East-Iran microplate. Neues Jahrbuch für
Geologie und Paläontologie Mh. 3:180–192.
Dercourt, J., Zonenshine, L.P., Ricou, L.E., Kazmin, V.G., Le Picon, X., Knipper A.L., Grandjacquet, C., Sbortshikov,
I.M., Geyssany, J., Lepveier, C., et al., 1986. Geological evolution of the Tethys belt from the Atlantic to the Pamirs
since the Lias. Tectonophysics, 123: 241-315.
Esmaeily, D., 2001. Petrology and geochronology of Shah-Kuh granite with special reference to tin mineralization. PhD
thesis, University of Tarbiat Modares, Tehran, Iran, 296 pp.
Esmaeily, D., Nedelec, A., Valizadeh, M.V., Moore, F., Cotton, J., 2005. Petrology of the Jurassic Shah-Kuh granite
(eastern Iran), with reference to tin mineralization. Journal of Asian Earth Sciences. 25: 961-980.
Esmaeily, D., Bouchez, J.L., Siqueira, R., 2007. “Magnetic fabric and microstructures of the Jurassic Shah-kuh granitoid
pluton (Lut Block, Eastern Iran) and geodynamic inference”. Tectonophysics, 439: 149-170.
Kitamura, M. and Yamada, H., 1987. “Origin of Sector trilling in cordierite in Paimonji hornfels, Kyato Japan”.
Contributions to Mineralogy and Petrology. 97: 1-6.
Stöcklin, J., Eftekhar-Nezad, and J., Hushmand-Zadeh, A., 1972. “Geological reconnaissance map of central Lut”,
Geological Survey of Iran, Tehran, Rep. 22.
Stöcklin, J., 1968. Structural history and tectonics of Iran; a review. American Association of Petroleum Geologists
Bulletin, 52: 1229–1258.
Vernon, R. H., 2004. A practical guide to Rock Microstructure, Cambridge University press. 594 pp.
Vernon, R.H., 1989. Porphyroblast-matrix microstructural relationships: recent approaches and problems. In: Daly, J.S.,
Cliff, R.A., and Yardley, B.W., (eds), Evolution of Metamorphic Belts. Geological Society of London, Special
Publications, 43: 83-102.
Westphal, M., Bazhenov, M.L., Lauer, J.P., Sibuet, J.C., 1986. Paleomagnetic implications on the evolution of the Tethys
belt from the Atlantic Ocean to the Pamirs since the Triassic. Tectonophysics, 123: 37-82.
Williams, M.L., 1994. Sigmoidal inclusion trails, punctuated fabric development, and interactions between metamorphism
and deformation. Journal of Metamorphic Geology, 12: 1–21.